13e jaargang 2e nummer

De Familie Band

December 1991






Abonnementen H. Spanjers oplage 300
Deensestraat 21 - 2912 TA Nieuwerkerk a.d. Ijssel
(01803-14722) december 1991


"WAT NU!?"
Door Piet Spanjers uit Oud-Beijerland

Wat heeft het lang geduurd eer er weer een Familieband in de bus viel! Wat was er aan de hand? Nou dat zat zo!
Vorig jaar was voor het bestuur van onze vereniging een druk jaar omdat de herdenkingsreünie 1980-1990 georganiseerd moest worden. De voorzitter van de vereniging , Ad Spanjers uit Oss, had bovendien ook nog de taak op zich genomen om redacteur van ons familieblad te zijn.
Nu denkt de lezer misschien, een keer in de drie, vier maanden zo'n krantje maken, dat is toch niet zoveel werk.
Dat lijkt zo ... maar er gaat heel veel tijd in zitten. Je moet artikelen schrijven, stukjes van anderen aanvullen of inkorten. Dan moet je alles uitmikken en indelen zodat de krant precies vol is. Geen regels overhouden of tekortkomen. Passende illustraties zien te vinden. Als dan na avonden passen en meten eindelijk alles klaar is moet de kopij naar de drukker waarna Henk Spanjers uit Nieuwerkerk de bandjes erom doet, de adressen erop plakt en de hele handel naar het postkantoor brengt voor verzending.Toen de reünie " okt. 1990" voorbij was, het was ook dit keer weer een groot succes, was daarna de fut bij Ad uit Oss er een beetje uit. Drukke werkzaamheden en opgroeiende kinderen vragen ook de nodige tijd en aandacht, nietwaar? Ad had al een paar keer te kennen gegeven dat hij het na 10 jaar voorzitterschap zo zachtjes aan genoeg vond.
En dat is wel begrijpelijk ook, zeker als je daarbij ook nog voor de krant moet zorgen. Ad stopte ermee. Graag maak ik van de gelegenheid gebruik om Ad hier van deze plaats zeer hartelijk te bedanken voor zijn inzet, stabiliteit en kundigheid waarmee hij 10 jaar lang de sfeer van 1980 heeft weten vast te houden. Maar wat nu? We kwamen een beetje in een windstilte terecht. De reünie 1990 achter de rug ! Waar moeten we het nou toch weer over gaan hebben in onze krant? We moeten toch ergens over kunnen schrijven. Wat gaan we eigenlijk doen met onze familievereniging? Want laten we de dingen onder ogen zien zoals ze zijn; als er niks gebeurt in de familie valt er ook niet veel over te schrijven.
Als we even terugkijken kunnen we de achter ons liggende tijd zo ongeveer als het volgt samenvatten
Na het opzoeken van de stamreeks van de Spanjersfamilie werd de momenteel levende familie langzamerhand als een geheel zichtbaar, op papier bedoel ik, in de vorm van een kaartsysteempje. Om elkaar over en weer op de hoogte te brengen van ieders bestaan was een krantje nodig wat als spreekbuis voor de familieleden zou kunnen dienen. De eerste reactie op het eerste krantje ging alweer een stap verder, er was iemand, Jan Spanjers uit Belgie, die het wel leuk zou vinden als we eens een keer allemaal bij elkaar kwamen. Hij keek even een beetje op zijn neus toen het hem duidelijk werd dat je zoiets dan ook zelf moet organiseren. Maar toen het besluit eenmaal genomen was heeft hij zijn initiatief met veel geestdrift tot een goed einde weten te brengen. " Moeten we over 10 jaar weer doen", zeiden we na afloop tegen elkaar. Om de draad vast te houden werd een familievereniging opgericht: "De Spagniers". De voornaamste doelstellingen waren;
1) Het batig saldo van de reünie beheren,
2) via ledenvergadering en bestuur als centrum
te dienen voor verdere activiteiten welke in onze familie ontplooid zouden worden. Bij deze activiteiten werd gedacht aan;
- genealogisch onderzoek
- geschiedkundig onderzoek in het land van Ravenstein.
- het instandhouden en uitbreiden van een zangkoor
het vastleggen van hedendaagse gebeurtenissen in de familie d.m.v.tekst en foto's voor de toekomst
- het uitgeven van aanvullende stamboomboeken
- het verzamelen en bewaren van kunstuitingen door leden van onze familie.
Dat is tot nu toe nog niet op alle fronten gelukt. Er is nog genoeg te doen. " Ja, dat is waar", zeggen we dan," maar ik heb jammer genoeg geen tijd over, sorry ! "
Onzin natuurlijk. Tijd is van elastiek. Kijk maar naar Rina Spanjers uit Best. Ze doet het huishouden, de administratie van de zaak, ze organiseert tennistoernooien, zit in het Spanjers bestuur en verzorgt een groot deel van de "Familieband". En dan weet ik nog niet eens alles!
Maar Rina kan de kar niet alleen trekken! En daar hebben we de kern van de momentele situatie. We hebben meer mensen zoals Rina nodig. Mensen die onder alle omstandigheden doorgaan. Wie kan dat ook? Vind je het leuk om samen met anderen vrijwillig verplichtingen op je te nemen?
Bijvoorbeeld om een rubriekje te schrijven voor de Familieband elke 3 of 4 maanden. Of om gegevens te verzamelen in de eigen familietak om daarvan een boek te laten maken. Om als kunstliefhebber/ster anderen in de familie aan te moedigen om te tekenen, schilderen, beeldhouwen musiceren, schrijven, dichten, enz.enz. dan de resultaten daarvan te verzamelen ( aan te kopen).
Ik weet zeker dat zich onder onze familieleden tientallen daadkrachtige mannen en vrouwen bevinden die de familievereniging nieuw leven in kunnen blazen, want, eerlijk gezegd, dat is wel een beetje nodig.Of moeten we, in plaats van nieuw leven inblazen, de hele zaak maar afblazen? Persoonlijk zou ik dat heel jammer vinden.
Maar zoals de Amsterdamse architect Kees Spanjers al zei ( zie knipselrubriek van deze krant) "Een wijs man pist niet tegen de wind in!" Homo sapiens non urinat in ventum". Laten we de eerstvolgende ledenvergadering in oktober 1992 eens gebruiken als graadmeter. Met een goed voorbereide agenda wordt iedereen die de familie een goed hart toedraagt opgeroepen deel te nemen aan die vergadering om mee te beslissen of we doorgaan met onze doelstellingen en ons krantje of niet. Als je er niet van houdt om tijdens de vergaderingen het woord te voeren kun je natuurlijk ook een brief aan het bestuur schrijven met wat jij er van vindt. En als je dat dan van plan bent, waarom dan niet nu direct potlood en papier gepakt en je gedachten van dit moment vastgelegd? Doen ! ! !
PIET

SPANJERSKOOR MET " TOURINGCAR" OP REIS.

Op 7 december zal het Spanjerskoor de eucharistieviering verzorgen t.g.v.het 25-jarig huwelijksfeest van NOL EN JOS BLEUMINK. Dit is op zich niet zo bijzonder, ware het niet dat Jos en Nol in Ouderkerk a.d. Amstel wonen, vlakbij Amsterdam Omdat weersomstandigheden op lange en korte termijn niet te voorspellen zijn, hebben we besloten op "lange afstanden" gebruik te maken van een touringcar. Jos en Nol zijn enthousiaste "fans" van het Spanjerskoor en 't feit dat we 't "Sinterklaas weekend" de eucharistieviering wilden opluisteren, was hen de onkosten van de bus dubbel en dwars waard. Een voordeel is bovendien, dat andere vrienden uit het zuiden nu ook op een comfortabele manier naar het feest kunnen. Een extra vermelding waard; Voor de eucharistieviering kan het koor " genieten " van koffie met broodjes en na afloop reist 't gezelschap mee naar Amstelveen voor 'n drankje en 'n hapje. Geen gewoon hapje maar we zijn uitgenodigd om deel te nemen aan de barbecue. Natuurlijk brengen wij als koor een feestlied ten gehore voor het zilveren paar. Jos en Nol, Arnold Ine en Marlon, ik hoop dat het voor jullie een dag wordt om nooit meer te vergeten!

Ellen Geurts van Kessel
dirigente Spanjerskoor.


REUNIE 1990

Het is voorbij, vorüber, passé
Deze beelden draag ik met me mee:
A. Het uithoudingsvermogen van de ontvangstcommissie
B. De onthulling van de bank in de echte Spanjers stijl met vlagvertoon en klinkende kleurrijke muziek
C. De bewonderenswaardige stamboom en de emotieverwekkende foto's
D. Het rustige, gezellige " opgang komen " vrijdagavond met de eerste klas musicus
E. De harde werkers die buiten de schijnwerpers vielen
F. Het schaterlachen bij Van Roessel.
G. Het blijheiduitstralende Moesvolk
H. De spontane getalenteerde Monique
I. De originele, spetterende volksdansgroep
J.De nostalgische film en dia's
K. De toegewijde voorzitter Ad met zijn ongedwongen gezag
L. De mooie schilderstukken, poppen en unieke foto's
M. De onderonsjes
N. De charme van het onvolmaakte
O. De eigentijdse vlotte discoband
P. De leuke kinderspelen.
Q. De sfeerscheppende bloemstukken
R. De zalige maaltijden met het prima personeel
S. De tomeloze inzet van Jan
T. De ontroerende, zinrijke eucharistieviering met de briljante voorganger en het enthousiaste Spanjerskoor onder de bezielende leiding van Ellen
U. Het tot in de puntjes verzorgde regiokwartet met de ideale muziek
V. De nadrukkelijk aan de man gebrachte Spanjers' wijn, sieraden en borden
W. De ijverige fotograaf en videoman
X. De grote opkomst met opvallend veel jeugdigen.
Y. De zich thuisvoelende buitenlanders
Z. De rustieke omgeving van ons aller
PARCIVAL.

"'T WAR SKON ", FANTASTISCH FIJN; DAT MOET TOCH DE CONCLUSIE ZIJN.


De reünie 1990

Ad Spanjers zei tijdens een interview toen hem gevraagd werd wie er wel en wie er niet bij de Spanjers familie hoorde : "Het gaat erom dat iemand zich een Spanjers voelt" Dat gaat zeker op voor Annie Thoonen Bardoel uit Grave. Bij de spullen die aan de redactie van de familieband werden overdragen zat ook een brief van Annie; gedateerd 9 oktober 1990. Ze schrijft o.a.; " We hebben genoten, 3 dagen lang, van en met elkaar" En ook; "Het was fijn om een van die Spanjersen te mogen zijn". En dat bedoelde Ad nou.... dat is het goeie gevoel !

Annie, bedankt voor je positieve reactie.

Bestuurswijzigingen
Een aantal bestuursleden van onze familievereniging had al enige tijd geleden te kennen gegeven om na de reünie van 1990 ermee te willen stoppen. Wat de voorzitter Ad betreft is op een andere plaats in deze krant aandacht aan zijn aftreden geschonken.

Behalve Ad zijn afgetreden:
- Jan Spanjers , Gassel
- Michel Martens
- Annie Sweens
- Marinus v.d. Heijden

Het nieuwe bestuur dankt de aftredende bestuursleden voor hun inzet tijdens de afgelopen 10 jaar.

AFSCHEID MEVR. VEERKAMP
De familie Spanjers is voor de eeuwigheid verbonden met Parcival en dus met Mevr. Veerkamp. Als een megamoeder heeft ze ons allemaal gehuisvest en gevoed. Wij hebben het dan ook vanzelfsprekend gevonden haar door middel van een ingelijste oorkonde tot erelid van onze familievereniging te benoemen. En aangezien Mevr. Veerkamp al wat geruchten had opgevangen had ze van haar kant ervoor gezorgd dat er voor ieder bestuurslid een rode roos in cellofaan verpakt was om uit te delen en bovendien een piramide met daarin een steen met het opschrift:

" IK DRAAG OOK MIJN STEENTJE BIJ ".

Dat is wel heel erg bescheiden gezegd want ze heeft wel een karrenvracht aan keien bijgedragen.

DANK U WEL, MEVR. VEERKAMP.
Het bestuur

Bestuursmededeling.
Op vrijdag 22 november heeft het bestuur met alle nieuwe leden vergaderd op Camping Parcival. Binnen dit bestuur zijn de taken verdeeld en is de volgende bestuurssamenstelling tot stand gekomen.

Piet Spanjers, voorzitter
Jan Geurts v. Kessel vice voorzitter
Rina Spanjers, secretariaat
Ellen Roosenboom, secretariaat
Michel Hegeraat, 1 ste penningmeester
Leo Spanjers, 2 de penningmeester
Dit is het dagelijks bestuur

Het algemeen bestuur.
Jo Spanjers, archief
Henk Spanjers, familieband
Jan Schuurmans, lid
Andre Smits, lid
Toos Megens, lid
Nell v Doleweerd, lid

Ter herinnering aan


PETRUS NICOLAAS HENDRIKUS SPANJERS

Hij werd geboren in Schaijk op 10 juli 1908 en is overleden in Oss op 28 december 1990.
Op 3 januari 1991 hebben wij afscheid van hem genomen "Niemand leeft voor zichzelf', zo ging Oom Piet door het leven. Zo zal de herinnering aan hem bij ons blijven voortleven. Oom Piet trad niet graag op de voorgrond, hij was een man van weinig woorden. Toch was hij merkbaar aanwezig en regelde zaken.
Hij was een zorgzame man. In de weer voor zijn familie, voor zijn broers en zussen en voor het gezin van Frans en Nolda. Bijna zijn hele leven heeft hij op de boerderij in de Haagstraat gewoond. Hierbij voelde hij zich sterk betrokken De verhuizing naar het dorp was een hele overstap. Hij zag uit naar het nieuwe huis waar hij zijn oude dag verder zou kunnen doorbrengen Oom Piet was vaak op pad. Vroeger vaak voor zijn werk. De laatste jaren om de stamboom van de familie Sparijers te onderzoeken of om de geschiedenis van "de Ontginning" te beschrijven. Graag ging hij op bezoek bij kennissen of familie of legde hij een kaartje. Oom Piet merkte dat hij ouder werd, maar wilde dit niet laten blijken. Het afnemen van zijn krachten en ook zijn ziek zijn, verwerkte hij alleen. Hij wou niemand tot last zijn.
De laatste maanden heeft hij de gezinsband steeds sterker ervaren. De belangstelling tijdens zijn ziekte waardeerde hij zeer. Zijn overlijden kwam voor ons toch onverwacht. Kort na het avondbezoek werden we teruggeroepen naar het ziekenhuis. Helaas te laat voor een afscheidswoord. Oom Piet, bedankt voor alles wat je voor ons gedaan hebt. In jouw levensovertuiging en geloof hopen we dat je rust hij God gevonden hebt. Geniet nu van je welverdiende rust.

Voor de belangstelling tijdens de ziekte en hij het overlijden van Piet, dank ik U allen.
F.C. Sparijers
Schaijk. januari 1991
Zwingelhof 6




In dierbare herinnering aan

JOKE DERKS
Johanna Antonia
Sinds 16 juli 1983 weduwe van THEO SPANJERS
Door liefde innig verbonden met JO VERBERK

Zij werd geboren te Haps op 4 april 1934. Op 26 februari 1991 overleed zij, tijdig gesterkt door het Sacrament der Zieken in het Sint-Radhoudziekenhuis te Nijmegen. Zij werd begraven op het kerkhof van de parochie Escharen.


OVERLEDEN
C.P.J. van Mensvoort.
Op bijna 79 jarige leeftijd overleed op 3 juni 1991 Cornelis Petrus Johannes van Mensvoort, echtgenoot van Elisabeth Johanna Spanjers.
Wij wensen zijn vrouw met wie hij ruim 52 jaar getrouwd is geweest veel sterkte.


Na een moedig gedragen lijden overleed op 3 april 1991 Harrie van der Heijden,
echtgenoot van Dora Spanjers.
Ook haar en de kinderen condoleren wij vanaf deze plaats alsnog.



Wij zijn erg blij met de geboorte van onze dochter
Eiles
Catharina Theodora zusje van
Tim en Marian Theo en Karin
van der Linden-Spanjers
24 februari 1991
Hegveld 6, 5374 ND Schaijk 08866-1957


Wij zijn erg blij met de geboorte van onze dochter
JENNEKE
Johanna Catharina
21 februari 1991
Ton en Carine Spanjers-v.d. Graaf, Keersopperdreef 3 5561 VE, Riethoven

GETROUWD
Jo Spanjers en Dora Vervoort waren op 12 april 1991 40 jaar getrouwd.
Het feest werd in Berlicum gevierd.


Hoera.... hier ben ik!
Vandaag mag iedereen ’t weten dat ik Koen zal heten.
Vrijdag 15 november 1991
Addy & Marianne Meierij laan 37, 5628 BC Eindhoven
Wij rusten van 13.00 - 15.00 uur.
Peter: Wilbert
Meter: 0dette


Doornroosje gewekt uit een gevangenis


Achter een colonnade met een uit de hand gelopen tekstgrap bevindt zich Amsterdams nieuwste stadsplein, het Max Euweplein. Bedoeld als verbindende schakel tussen P. C. Hooftstraat en Leidseplein, en daarom is er geen plaats voor Los Gauchos en wel voor Juffrouw Jannie. Hoe het oude Huis van Bewaring (het Kruisgebouw) veranderde van cellencomplex in een kantoor met een knipoog naar de Parijse Hallen.
Het Max Euweplein is nieuw, vlakbij het Leidseplein. Romeinse tijden en Parijse Hallen herleven tussen Indiaas graniet
Lang gehoopt dat het een grapje was, dat wel weer zou verdwijnen. Homo sapiens non urinat inventum (een wijs man pist niet tegen de wind in) in koeienletters boven de colonnade die de pontificale ingang vormt tot het Max Euweplein in Amsterdam. Wat moet het buitenland daar nu weer van denken? De „aanstichter dezes" Kees Spanjers: „Toen de colonnade als idee was geboren, vond ik dat daar ook een tekst op hoorde. Die tekst heeft van meet af aan op de tekeningen gestaan, maar geen mens die natuurlijk latijn begrijpt." Ook niemand die er maar over heeft gepiekerd er een vraag over te stellen
Noem het een soort balorigheid van Kees Spanjers, de projectarchitect van het plein. Een woordspelig grapje waaraan gymnasiasten zich wel willen bezondigen. „De tekst is een reactie op de voor- en tegenspoed die we ondervonden bij de bouw." Voornamelijk de tegenwind bedoelt Spanjers want het Max Euweplein is een stuk stad dat met moeite (acht jaar voorbereiding, bouwtijd, amendementen, inspraak, gemeentelijk gesol) ter wereld is gekomen. Nu het er is, is Amsterdam plotseling verrijkt met een van de aantrekkelijkste openbare ruimtes. Er is een Doornroosje gewekt (wat heet, verwekt) achter een oude gevangenismuur.
Het Max Euweplein ligt tussen het Kleine Gartmanplantsoen en Vondelpark in. Men wandelt over de Jan Hein Donnerbrug van plein naar park en vice versa. Dat schakers geëerd worden met een zetstuk in de stad schijnt een gelukkige vondst van Ed van Thijn te zijn; trouwens alles beter dan de oude suggestie Bajesplein. Een student aan de Rietveldacademie stelde acht jaar geleden voor de brug uit te beelden als een omgevallen boomstam en dat plan zou werkelijkheid geworden zijn, als niet de brandweer erachter was gekomen dat de brug toegang gaf tot een volwaardig plein, compleet met huizen, horeca en winkels.
Was de Donnerbrug eerst te benauwd, nu is hij, vindt Spanjers, te zwaar. Lomp en kort. Zijn bureau (architectenbureau Pieter Zaanen) heeft enkele details aangepast, de oprit aan de kant van de Stadhouderskade waaiert verder uit dan oorspronkelijk door Gemeentewerken was gepland. Maar sierlijk is anders. De brugleuning is weliswaar veranderd van plaatstaal in traliewerk. Die zal dus in noodtempo vol staan met fietsen, want waar moet je anders heen op een plein zonder rek?
Het Casino, ontwerp Hans Ruijssenaars, gaat op 2 november open. De gevel is een hard contrast tussen zwarte natuursteen en wit Grieks marmer, is het oordeel van Spanjers. Het randje blauwe labradorsteen op de kolommen is leuk geprobeerd maar nauwelijks zichtbaar. Een flauw aftreksel van het Muziektheater met zijn ronde, losse fasade, dit Casino? Nee, repliceert Spanjers, als je al vindt dat dat zo is dan is het Muziektheater een slap aftreksel van het Casino.
Het Casino, gekoppeld aan het oude Lido, is het enige bouwwerk op het Max Euweplein waar het bureau Zaanen niet voor getekend heeft. Met projectontwikkelaar BAM werd het Huis van Bewaring (in de volksmond het Kruisgebouw uit 1840) ontmanteld, opnieuw ingevuld en aangevuld met nieuwe woningen, kantoren en horeca. Van het Kruisgebouw tilde Spanjers het dak op, toen de VPRO kenbaar maakte er zich te willen vestigen. De financiers, al niet bijster gelukkig met de stijgende kosten op het plein, hadden aanvankelijk bezwaren tegen deze bouwkundige ingreep. Het slot van het liedje is dat de VPRO afzegde en de kap toch is opgetild. Onder het zink nestelen zich eerdaags de 180 medewerkers van Artsen zonder Grenzen. Verder vestigt zich er onder meer het Aids-fonds.
Het Kruisgebouw is ontdaan van zijn veelkleurige baksteen en ondergedompeld in een soort legergroen dat wordt verlucht niet gele accenten. Aan de kant van het Kleine Gartmanplantsoen heeft de architect het neoclassicisme in de gevel wakker gekust met verticale neonlijnen die toewerken naar een timpaan in het midden, opgebouwd uit geel geschilderde buizen. Amsterdam of het verval van het Romeinse rijk? Zijn de Palladiaanse ornamenten de laatste modegril? Spanjers: „Stravinsky gebruikte ook classicistische motieven, maar hij is daarmee niet meteen een beroerd componist."
Het is een vleugje van dit en een lepeltje van dat, op het plein. Het Japanse ruitmotief keert terug in de verbindingen tussen het oude Kruisgebouw en de nieuwe vleugels; de luifels met draadglas doen evenals de kap weer denken aan de oude Parijse Hallen; trouwens daaraan refereert ook die kleur groen. Voor de fontein op het plein tekende Pam Schellekens, voormalige stagiaire bij het bureau Zaanen, nadat de dienst Ruimtelijke Ordening naar het oordeel van de architecten niet met een bevredigende vormgeving was gekomen. Spanjers: Men ontkende de rond vorm die in het plein zit met een vierkante bestrating en een fietspad dat als een diagonaal was getrokken tussen brug en poort.
Om te voorkomen dat fietsers alsnog de kortste route van punt A naar B zouden kiezen - zo zijn fietsers immers - " is de fontein als obstakel in het hart bedacht en een slingerend fietspad daaromheen. Bij fontein moeten we ons overigens geen klassiek spuitend object voorstellen, maar een Escher-achtige watertrap.
Het Max Euweplein verenigt de alleen in Amsterdam denkbare uitersten van sociale woningbouw en geldsmijterij (=casino). Tegenover de ingang van het casino, die maar liefst is voorzien van drie luifels boven elkaar (overdrijven is ook een kunst) bevinden zich 27 huurwoningen die hun acceptabele huurprijs danken aan enerzijds astronomische woningbouwsubsidies, en anderzijds aan de huurinkomsten van de winkels en cafés op de begane grond. „Wat men bij Byzantium aan servicekosten betaalt", gebaart Spanjers fijntjes naar de overzijde van de Singelgracht, „is men hier aan huur kwijt".
Die sociale woningbouw, gecombineerd met kleinschalige kantoren voor ideële organisaties, is een overblijfsel uit de periode van actievoeren, eind jaren zeventig. Geen elitaire koopflats en geen hotel, riepen de mensen van Bouw-es-wat-anders, de protestbeweging tegen projectontwikkelaar Bouw. Architecten als Hertzberger, Hartsuyker en Van Eyck bogen zich over deze woestenij. Na een hindernis van prijsvragen, kosten-baten-analyses en slome besluitvoering gunde de gemeente het bureau Zaanen en projectontwikkelaar BAM de opdracht tot herinrichting van het oude gevangenisterrein. De gevangenis was in 1979 gesloten het aanpalende kantongerecht ook; lange tijd was dit muurbloempje van het Leidseplein het domein van krakers en de alternatieve scène. Ze zijn als het ware in het plan meegenomen.
Het krakerverleden is tegenwoordig verpakt in Indiaas graniet, verdrongen door dure Italiaanse schoenen, en opgeslokt door Toscaans brood. Het Max Euweplein moet een luxueuze schakel vormen in de wandelroute tussen P. C. Hooftstraat en Leidsestraat. Een garantie dat McDonald's hier over vijf jaar geen vestiging gaat openen, kan Spanjers niet geven. „Zoiets kun je niet vastleggen in een bestemmingsplan. Aan het voormalige cellencomplex herinnert in ieder geval niets meer; de tralies die Spanjers had willen laten zitten, waren voor de projectontwikkelaar de limit; het project was al door te veel mazen geglipt. Zo zouden er nooit commercieel verhuurbare vierkante meters beschikbaar komen. Maar tralies of niet, het uitzicht aan de achterzijde van het plein is niet riant, op de blinde witte muren van het casino en de losplaats van het Grote Geld.
De loop zit er al in, op het Max Euweplein. Het woord gezellig valt, en het woud met kolommen, pal achter de colonnade met de omstreden tekst, kan moeiteloos prestigieus genoemd worden met het chique gevlamde Indiase groen niet en een strook met driehoekjes, het handelsmerk van bureau Zaanen. De cafés en traiteurs zien de cliëntèle toestromen: de hot spot op het plein is een traiteur annex restaurant genaamd Juffrouw Jannie waar het antidesign vorm heeft gekregen in gipsplaat (open-en-bloot), een geschilderde betonnen vloer en houten klapstoelen van een verhuurbedrijf. Een „rib uit je lijf' eten in een kraakinterieur, dat kon wel eens mode worden in Amsterdam na de designbom van de jaren tachtig.
Spanjers spreekt zijn grootste tevredenheid uit over de maisonnettes boven de winkels: daar woont men niet alleen riant (met entresol en ramen van vijf meter hoog) voor een acceptabele huursom, maar komt architectonisch de ronding het best tot haar recht met een stalen „pergola" en een glazen trapschacht in het midden. Versiering en functie als geslaagde liaison.
Onaangenaam verrast is (tij over de camera's die op alle hoeken de passanten begluren. Zo houdt het casino potentieel gespuis in de gaten dat het heeft voorzien op de grote winnaar die met een paar miljoen op zak lopend de brug over moet. Zo weet ook Felix Rottenberg, directeur van de Balie (het voormalige kantongerecht), zich verzekerd dat er geen ongerechtigheden naast zijn deur plaatsvinden, in de duisternis achter de colonnade.
Met die camera's is het vrijwel uitgesloten dat er iemand tegen een zuiltje plast, laat staan tegen de wind in.

JAAP HUISMAN


Terug naar index